Dijital Sağlık ve Wellness · 8 dk okuma
Dijital sağlık ürünleri teknolojide değil, davranışta takılıyor
Bu ürünlerin gösterge panosundan fazlasına ihtiyacı var: bilimsel bir temel ve kullanıcının geri gelmesi için bir sebep.
Bir dijital sağlık ürünü çok şey ölçebilir, verileri düzenleyebilir ve sonuçları anlaşılır grafiklerle sunabilir. Ancak kullanıcı o bilgiyle ne yapacağını bilmiyorsa, gösterge panosu günlük yaşamda karşılık bulmayabilir.
Ürün geliştirme sürecinde cevaplanması gereken soru burada başlar: Kullanıcının hangi davranışını, hangi koşullarda ve nasıl desteklemek istiyoruz?
Ölçümün bir sonraki adımla bağlantısı olmalı.
Bir değerin değiştiğini görmek, tek başına karar vermeyi kolaylaştırmaz. Kullanıcının bu değişimin ne anlama geldiğini, ne kadar yorumlanabileceğini ve hangi adımı gerektirdiğini anlayabilmesi gerekir.
Ürün her veriden bir öneri üretmek zorunda değildir. Bazen yeterli bilgi olmadığını açıklamak, bazen takibi sürdürmek, bazen de profesyonel desteğe yönlendirmek uygun olabilir. Önemli olan, sunulan bilgiyle beklenen davranış arasındaki bağın açık olmasıdır.
Bu bağ kurulmadığında yorumlama yükü kullanıcıya kalır.
Bilimsel temel, deneyimin kararlarında görünmeli.
Bir araştırmaya referans vermek başlangıçtır. Asıl tasarım işi, o bilginin üründe nasıl kullanılacağını belirlemektir.
Hangi veriyi topluyoruz? Neden bu sıklıkta ölçüm istiyoruz? Hangi durumda geri bildirim veriyoruz? Önerdiğimiz adımın dayanağı ne ve nerede sınırlı?
Bu soruların yanıtları; bildirimlerin zamanını, geri bildirimin dilini ve kullanıcıdan istenen çabayı şekillendirmelidir. Bilimsel temel böylece ürünün nasıl davrandığında da karşılık bulur.
Geri gelmek için bir sebep, kullanıcı açısından değer taşımalı.
Bir bildirim uygulamayı açtırabilir. Kullanıcının tekrar gelmeyi anlamlı bulması için her ziyaretin bir ihtiyaca karşılık vermesi gerekir.
Bu değer; ilerlemeyi görmek, bir belirsizliği azaltmak, zorlanılan bir adımı kolaylaştırmak veya sıradaki kararı netleştirmek olabilir. Her kullanımda yeni veri girmek ya da aynı grafiğe bakmak, bu değeri kendiliğinden oluşturmaz.
Bu nedenle “Kullanıcıyı nasıl geri getiririz?” sorusuyla birlikte “Geri geldiğinde ona ne kazandırırız?” sorusu da sorulmalıdır.
Davranış tasarımı, gündelik hayatın koşullarını hesaba katmalı.
Kullanıcı bazen meşguldür, bazen motivasyonu düşer, bazen de önerilen adımı uygulayacak imkânı yoktur. Ürünün akışı bu koşullara uyum sağlayabilmelidir.
Küçük ve uygulanabilir adımlar, açık bir amaç ve ara verdikten sonra kolayca devam edebilmek bu yüzden tasarım kararlarıdır. Kullanıcıdan beklenen çaba, elde edeceği değerle birlikte düşünülmelidir.
Başarı ölçütü de ürünün sağlık amacıyla uyumlu olmalı.
Uygulamanın açılma sıklığı, deneyim hakkında bilgi verir. Kullanıcının ihtiyacının karşılanıp karşılanmadığını anlamak için başka ölçütler de gerekir: Bilgiyi anlayabiliyor mu? Uygun adımı seçebiliyor mu? Hedeflediği rutini sürdürebiliyor mu?
Bazı ürünlerde kullanıcı zamanla daha az desteğe ihtiyaç duyabilir. Bu ihtimal, başarı tanımına baştan dâhil edilmelidir.
Dijital sağlıkta strateji işi; bilimsel dayanağı, kullanıcının atabileceği adımı ve o adımı değerli kılan ihtiyacı aynı deneyimde buluşturmaktır. Gösterge panosu da bu deneyim içindeki görevini yerine getirdiği ölçüde anlam kazanır.
Dr. Gonca Güzel Ünal, RD, MBA, PhD